3.6 Tegenlicht
Beluister eerst de podcast over (tegen)licht (13 minuten).
Kijk mee met een stukje behind the scenes van een gezinsshoot van een paar jaar geleden. Hier maak ik gebruik van tegenlicht, waarbij ik ervoor zorg dat het dekentje af en toe de zon blokkeert.
Wat is tegenlicht?
Tegenlicht is één van de meest gebruikte lichtvormen binnen gezins-, zwangerschap- en motherhood fotografie. Omdat het zorgt voor een bepaalde sfeer die moeilijk op een andere manier te creëren is.
Van tegenlicht is sprake wanneer de belangrijkste lichtbron zich achter je onderwerp bevindt. De zon schijnt dus niet op het gezicht van je model, maar vanaf de achterkant richting je camera. Daardoor ontstaat vaak:
een zachte uitstraling
licht rondom haren
meer diepte
een rustige achtergrond
een warme sfeer
Het resultaat voelt vaak minder "registrerend" en meer emotioneel.
Waarom zoveel fotografen ervan houden
Tegenlicht heeft iets bijzonders. Het maakt een foto vaak zachter, rustiger, dromeriger. Vooral tijdens golden hour ontstaat er een prachtige gloed rondom haren, kleding en de omgeving.
Daarnaast helpt tegenlicht vaak om een onderwerp los te maken van de achtergrond. Er ontstaat letterlijk meer scheiding tussen voorgrond en achtergrond, waardoor foto's meer diepte krijgen.
Tegenlicht betekent niet automatisch zon in beeld
Dit is een belangrijk misverstand. Veel fotografen denken bij tegenlicht direct aan een grote zon die zichtbaar in de foto staat. Dat hoeft helemaal niet. Sterker nog: veel tegenlichtfoto's bevatten de zon helemaal niet.
Het gaat niet om het zien van de zon. Het gaat om de richting van het licht. Soms staat de zon net buiten beeld. Soms wordt de zon deels tegengehouden door bomen. Soms zit er alleen een subtiele gloed achter het gezin. Dat is óók tegenlicht.
Waar stel je op scherp?
Bij tegenlicht kan je camera soms moeite hebben met scherpstellen. Er komt veel licht richting de lens. Daarom is het belangrijk om bewust te focussen op het onderwerp. Gebruik bij voorkeur eye tracking, gezichtsdetectie of onderwerptracking. En controleer af en toe even of de focus daadwerkelijk zit waar jij hem wilt hebben.
Let op je belichting
Een veelgemaakte fout bij tegenlicht is dat de camera probeert te compenseren voor de felle achtergrond. Daardoor worden gezichten soms te donker. Of juist de lucht volledig wit. Probeer daarom bewust naar je belichting te kijken.
Vraag jezelf af:
Wil ik detail behouden in de lucht?
Wil ik een lichte, airy uitstraling?
Wil ik silhouetten creëren?
Er is niet één juiste keuze. Maar het helpt wel wanneer je die keuze bewust maakt.
Tegenlicht vraagt om beweging
Tegenlicht verandert enorm wanneer jij beweegt. Een stap naar links. Een stap naar rechts. Een iets lagere positie. Een iets hogere positie. Ik sta zelf zelden stil tijdens een shoot en beweeg altijd om een gezin heen om het mooiste licht te ontdekken. Het kan allemaal invloed hebben op eventuele sunflare, contrast, scherpte, lichtvlekken en de sfeer. Blijf daarom experimenteren. Veel fotografen vinden hun mooiste tegenlichtbeelden niet doordat ze de perfecte instellingen hebben, maar doordat ze blijven bewegen en observeren.
Gebruik de omgeving
Tegenlicht wordt vaak nóg mooier wanneer je de omgeving gebruikt. Denk aan bomen, hoge grassen, bloemen, bladeren of gebouwen als je in een stadse omgeving fotografeert. Deze elementen kunnen het zonlicht deels filteren waardoor het zachter wordt. Soms ontstaat er dan een prachtige gloed zonder dat de zon direct zichtbaar is.
Niet iedere foto hoeft tegenlicht te hebben
Wanneer fotografen verliefd worden op tegenlicht, willen ze soms iedere foto op dezelfde manier maken. Dat is begrijpelijk. Maar probeer jezelf uit te dagen om te variëren. Een complete gallery wordt vaak sterker wanneer je verschillende soorten licht combineert. Open schaduw. Zijlicht. Tegenlicht. Meelicht. Juist die afwisseling zorgt voor rust én variatie in je eindresultaat.
Oefening
Zoek tijdens je volgende fotoshoot bewust drie vormen van tegenlicht op.
Maak:
Een foto waarbij de zon volledig achter je onderwerp zit.
Een foto waarbij de zon net buiten beeld valt.
Een foto waarbij bomen of bladeren het licht deels filteren.
Vergelijk daarna thuis:
de sfeer
de contrasten
de huidtinten
de achtergrond
Je zult ontdekken dat tegenlicht niet één techniek is, maar een hele wereld aan mogelijkheden. En hoe beter je al die mogelijkheden leert kennen, hoe meer controle je krijgt over de sfeer in je foto's en hoe meer variatie in je eindgallery.
Succes!
